Oom Jaap legt uit wat Australië is ...
In een van zijn brieven (23 maart 1953) aan Oom Wim legt Oom Jaap uit hoe hij tegen Australië en de Australiërs aankijkt. Wie deze brief oppervlakkig leest, zal er wellicht aanstoot aan nemen. Want de Australiërs komen er niet best vanaf. En de generalisaties zijn niet van de lucht. Zelf denk ik dat de brief vooral veel vertelt over Oom Jaap zelf. Hij had geen erg zonnige kijk op het leven en de mensheid en deze brief weerspiegelt dat. De brief is mijns inziens geschreven met een ironische ondertoon. Aan het einde geeft Oom Jaap ook ruiterlijk toe dat zijn visie op de Australiër is gebaseerd op bevooroordeeldheid. Enfin, oordeel zelf:
Beste Wim,
Je schrijft in je laatste brief dat je je nog steeds geen goed inzicht kan vormen over Australië. Wel misschien kan ik je iets wijzer maken met de volgende inlichtingen.
Om meer over Australië te weten te komen en "the Australian way of life" te begrijpen, is het nodig dat men zich steeds drie begrippen voor ogen houdt:
1. Australië is een jong land met een kort (westers georiënteerd) verleden.
2. Australië is een deel van de "British Commonwealth" en Australiërs zijn voor 90% van Engelse afkomst.
3. Australië ligt zeer geïsoleerd van de rest van de wereld.
Uit het eerste vloeit voort: het land is nog in opbouw, in voortdurende groei en goede vakmensen hebben zodoende voldoende kansen om met het land mee te groeien.
Voorts geldt voor de Australiër dat hij oppervlakkig en stijlloos leeft, daar het land geen rijke cultuur en traditie bezit. Hij drinkt, wedt, vloekt, is onverschillig, doch ook sportief makkelijk in de omgang, terwijl zijn geest nog niet vergiftigd is door standsverschillen. Hij staat zeer wantrouwend tegenover begrippen zoals: cultuur, aristocratie en intellectualisme.
Uit 2. volgt dat Australiërs geen vooruitstrevende mensen zijn. Zij hebben het conservatisme en flegmatisme van de Engelsen overgenomen. Echter niet die voorname beschaafdheid, welke zo kenmerkend is voor de welopgevoede Engelsman. Men zou kunnen poneren dat Australië een slechte Engelse imitatie is.
Uit 3. vloeit voort dat de Australiër een zeer nauwe geestelijke horizon heeft. De wereld bestaat voor hem uit Australië, Engeland en Amerika terwijl de rest een inktzwarte duisternis voor hem is. Zijn opvattingen zeden en gewoonten zijn bekrompen en zeer eenzijdig ontwikkeld. Zondags is alles en ik bedoel alles, potdicht, na zes uur mag geen sterke drank meer verkocht worden, op zondag helemaal niet. Een vrouw die in een twee-delig badpakje op het strand komt, heeft kans op een bekeuring, enz. enz.
Verder dringt alles wat uit het buitenland moet komen hier zeer langzaam door, zodat Australië jaren ten achter is bij de rest van de wereld (in nieuwe ideeën zoals op maatschappelijk, cultureel en industrieel opzicht). Verder hebben de drie punten gezamenlijk tot gevolg dat het Australisch leven provinciaals, eentonig, kleurloos en soms zelfs zinloos is.
Dit alles neemt echter niet weg dat hier de levensstandaard hoger ligt dan in Europa. Het salaris voor een monteur is ongeveer £ 15,- (ƒ. 130,- Holl.) per week. Wanneer men zuinig is kan men inderdaad na enige jaren een auto kopen, men kan zich op afbetaling een huis laten bouwen, een ijskast kopen enz. Ook lijkt het mij niet zo moeilijk om een aardig vrouwtje op de kop te tikken. Vrouwen en meisjes hier zijn knap, bezitten behoorlijke figuren (boy oh boy) en gaan goed gekleed, maar hier tegenover staat, dat een groot gedeelte van het vrouwelijk geslacht dom is en niet die charme en vrouwelijkheid bezit van haar Europese collega (?)
Wim, ik heb gedaan wat Sir Phillip Sidney (zeer) lang geleden eens zei: "Fool, said my muse to me, look in thy heart and write." Ik heb geschreven zoals ik denk dat het is, maar besef tegelijkertijd dat mijn opvattingen vol subjectiviteit zijn, m.a.w. ik ben bevooroordeeld geweest. Wanneer wij de zaak zeer nuchter en filosofisch bekijken dan moet men wel tot de slotsom komen dat het leven hier in wezen niet zoveel verschilt met andere delen van de wereld. Men werkt hier tenslotte ook, eet, slaapt, men heeft lief, of niet, en men gaat ook gewoon dood. De grote vraag is eigenlijk: Wat verlangt men van het leven. Is men tevreden met een huis, een auto, een ijskast en een knappe-domme vrouw, dan zal men het heus wel in Australië kunnen wennen.
Dit is dan een kort en zeer onvolledig overzicht van enige Australische aspecten en hoop dat je je voordeel hiermee kunt doen.
Wim, het is dan Cheerio from sunny Australia,
je broer,
PS. Ook ik stuur elke maand wat geld naar Mam. Het is zoals je zegt, Mam verdient het, haar grote verdienste is dat zij haarzelf is en vol menselijkheid en daarvoor alleen zouden wij haar eeuwig moeten eren.
